ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΤΩΝ ΣΛΑΒΩΝ

 

Παρασκευή 12:00 – 15:00

Στόχος του Μαθήματος είναι η παρουσίαση της ιστορίας και εξέλιξης της εκκλησιαστικής γραμματείας των Ορθοδόξων Σλάβων από τη δημιουργία του σλαβικού αλφαβήτου τον 9ο αιώνα μέχρι και τους νεότερους χρόνους σε συνάρτηση με την παράλληλη πορεία της ελληνικής εκκλησιαστικής γραμματείας, η οποία αποτέλεσε σημείο αναφοράς και πρότυπο για ολόκληρο τον ορθόδοξο σλαβικό κόσμο.

 

Εξεταστέα Ύλη: Το βιβλίο  Μεσαιωνική γραμματεία των Σλάβων. Ιστορία και διαχρονική εξέλιξη, [Εκδ. Αφοί Κυριακίδη] Θεσσαλονίκη 2013

Για τους φοιτητές παρελθόντων ετών η εξεταστέα ύλη παραμένει αυτή που είχε ανακοινωθεί όταν διδάχθηκαν το Μάθημα από το βιβλίο

Σελίδες από την εκκλησιαστική γραμματεία των Σλάβων.

Παρουσιάσεις με την ύλη του Μαθήματος είναι διαθέσιμες στην ηλεκτρ. διεύθυνση https://elearning.auth.gr

 

Αναλυτικός Σχεδιασμός Μαθήματος

Μάθημα 1ο

Εισαγωγικά. Η αρχική κοιτίδα των Σλάβων. Η σλαβική επέκταση – κάθοδος των Σλάβων στη Βαλκανική. Ίδρυση των σλαβικών κρατών. Ο σλαβικός κόσμος σήμερα.

 

Μάθημα 2ο

Κύριλλος και Μεθόδιος: οι φωτιστές των Σλάβων. Τα νεανικά τους χρόνια, οι σπουδές τους, η σταδιοδρομία τους και οι πρώτες τους διπλωματικές αποστολές. Η πρόσκληση από τη Μ. Μοραβία. Προετοιμασία της αποστολής – εύρεση του αλφαβήτου από τον Κύριλλο. Η άφιξη στη Μ. Μοραβία και η υποδοχή από τον Ροστισλάβ. Αντιδράσεις του φραγκικού κλήρου. Το ταξίδι στη Ρώμη και θάνατος του Κυρίλλου. Η επιστροφή του Μεθοδίου στη Μοραβία και την Παννονία. Νέες διώξεις και αντιδράσεις από τους Φράγκους. Το τέλος του Μεθοδίου.

 

Μάθημα 3ο

Το λειτουργικό, νομοθετικό και συγγραφικό έργο των δύο αδελφών και τα προβλήματά του. Οι πνευματικές και πολιτιστικές διαστάσεις του έργου των φωτιστών των Σλάβων και οι ευρύτερες συνέπειές του στην ιστορική πορεία του σλαβικού κόσμου.

 

Μάθημα 4ο

Οι συνεχιστές του έργου του Κυρίλλου και του Μεθοδίου. Το έργο του Κλήμη, του Ναούμ, του Κωνσταντίνου Πρεσλάβας του Ιωάννη Έξαρχου και του Κοσμά Πρεσβύτερου. Η επίδραση του έργου τους στη Βουλγαρία του 10ου αιώνα. Η πρώιμη βουλγαρική εκκλησιαστική γραμματεία.

 

Μάθημα 5ο

Ιστορία πνευματικός βίος και εκκλησιαστική γραμματεία της Ρωσίας από τον 10ο μέχρι τον 13ο αιώνα.

 

Μάθημα 6ο

Η πορεία και η εξέλιξη της μεσαιωνικής σλαβικής γλώσσας από τον 9ο μέχρι τον 14ο αιώνα. Η ιστορία της μεσαιωνικής βουλγαρικής λογοτεχνίας από τον 12ο μέχρι τον 14ο αιώνα. Η συμβολή και ο ρόλος του ησυχασμού. Η Σχολή του Τυρνόβου.

 

Μάθημα 7ο

Η ιστορία πνευματικός βίος και εκκλησιαστική γραμματεία της Σερβίας από τον 12ο μέχρι τον 15ο αιώνα.

 

Μάθημα 8ο

Η ιστορία της εκκλησιαστικής γραμματείας της Ρωσίας 14ος -15ος αιώνας. Η επίδραση του ησυχασμού στη Ρωσία. Ο μητροπολίτης Κυπριανός.

 

Μάθημα 9ο

Η ιστορία της απόκρυφης γραμματείας στον σλαβικό κόσμο (9ος – 14ος αιώνας).

 

Μάθημα 10ο

Η επικράτηση των Οθωμανών στη Βαλκανική. Επίδραση της οθωμανικής κατάκτησης στον εκκλησιαστικό και πνευματικό βίο των Νοτίων Σλάβων. Η εκκλησιαστική γραμματεία των Νοτίων Σλάβων κατά την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας και η πορεία τους προς την πνευματική και εθνική χειραφέτηση. Πολιτιστικές και πνευματικές σχέσεις του με τον Ελληνισμό.

 

Μάθημα 11ο

Σύγχρονα πνευματικά και πολιτιστικά ρεύματα στον σερβικό και βουλγαρικό κόσμο κατά τον 19ο και τον 20ο αιώνα.

 

Μάθημα 12ο

Ο ρωσικός πνευματικός και πολιτιστικός βίος κατά τους νεότερους χρόνους και μέχρι τον 20ο αιώνα.

 

Μάθημα 13ο

Γενική επισκόπηση της ιστορίας της εκκλησιαστικής γραμματείας των Σλάβων. Συμπεράσματα.

 

 

Πίσω