Επαγγέλματα και ασχολίες στη Θεσσαλονίκη του 1870-1920
 | Επαγγέλματα (περιγραφή) |
| φωτογραφίες (χώροι εργασίας - άνθρωποι) |
| σχολιασμός επαγγελμάτων
|
ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΡΚΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ
Επαγγέλματα που εξασκούσαν ο ελληνικός και τουρκικός πληθυσμός της Θεσσαλονίκης. Οι έλληνες της Θεσσαλονίκης, μόλις λιγότεροι από τους μουσουλμάνους , ως οικονομικός παράγοντας έρχονταν αμέσως ύστερα από τους ισραηλίτες. Οι εβραίοι βέβαια κρατούσαν τα σκήπτρα της αγοράς. Αλλά πολλοί έλληνες έμποροι, τραπεζίτες και βιομήχανοι ακόμα είχαν αποκτήσει κάποια μικρότερη ή μεγαλύτερη ανεξαρτησία. Πολλοί επίσης έλληνες ήταν από τους σοβαρότερους παραγγελιοδόχους και εμπορομεσίτες πράκτορες ατμοπλοϊκών εταιριών. Τα περισσότερα και τα καλύτερα ξενοδοχεία , εστιατόρια, καφενεία και άλλα παρόμοια καταστήματα ήταν ελληνικά. Πολλοί και ξένων ακόμη καταστημάτων, γραφείων, ήταν έλληνες καθώς και όλοι σχεδόν οι υπάλληλοι των ξενοδοχείων, καφενείων και άλλων τέτοιων κέντρων. Όσο για την μόρφωση, την κοινωνικότητα, τον πολιτισμό εν γένει, οι έλληνες ήταν το ζωηρότερο στοιχείο, τόσο που ο πρωτόφερτος στη Θεσσαλονίκη τους έπαιρνε για περισσότερους και από όσοι πραγματικά ήταν. Μέσα στην ανώτερη κοινωνική τάξη της Θεσσαλονίκης υπήρχαν πολλές ελληνικές οικογένειες. Πολλοί ήταν οι έλληνες επιστήμονες , οι γιατροί μάλιστα , που τους προτιμούσαν και οι άλλου έθνους. Εκτός από τον εμπορικό σύλλογο και τον εκπαιδευτικό υπήρχαν πάντα διάφοροι άλλοι παντός είδους, καθώς και λέσχες. Επίσης , τα τρία τέταρτα των πλοίων, ατμόπλοιων και ιστιοφόρων μαζί, που πηγαινοέρχονταν στα λιμάνια του Θερμαϊκού ήταν ελληνικά. (Σουλιώτης, Α., Νικολαϊιδης, "Ο Μακεδονικός Αγών"). Επίσης αξίζει να σημειώσουμε ότι η δυτικοποίηση αυτής της περιόδου δεν εξάλειψε τις παραδοσιακές οικονομικές δραστηριότητες της Θεσσαλονίκης: τις μικρές βιοτεχνίες, τις περιορισμένες μεσιτικές επιχειρήσεις, τις αγροτικές καλλιέργειες έξω και μέσα από τα τείχη, τις αγοραπωλησίες γης και ακινήτων και τα ανάλογα , παραδοσιακού χαρακτήρα επαγγέλματα . Δίπλα , λοιπόν, στον μεταπράτη των ευρωπαϊκών προϊόντων και στον πράκτορα της δυτικής οικονομίας και του αναδυόμενου καπιταλισμού, στον επιχειρηματία ή το νεόκοπο βιομήχανο, επιβίωνε και ο κόσμος των μικρών οικογενειακών επιχειρήσεων, των μικροπωλητών, των μικροαγροτών ή και των παραδοσιακών μεγαλογαιοκτημόνων, το πλήθος των ευκαιριακών εργατών και των υποαπασχολούμενων κατοίκων. (Χασιώτης , Ι., Κ., "Η πρώτη μετά την πρώτην…"
Σουλιώτης Α., Νικολαϊδης, "Ο Μακεδονικός Αγών"1906-1908, ΙΜΧΑ, Θεσσαλονίκη 1984
Χασιώτης Ι. Κ., "Η πρώτη μετά την πρώτην: Αναζητώντας διαχρονικά χαρακτηριστικά και τομές στην ιστορία της Θεσσαλονίκης", Χασιώτης Ι., Τοις Αγαθοίς βασιλεύουσα Θεσσαλονίκη, εκδ. Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 1997
Η ΣΥΝΤΕΧΝΙΑΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Αρκετοί ιστοριογράφοι της Θεσσαλονίκης έχουν επισημάνει τις κοινοτικές έριδες στην πόλη κατά τα τέλη του 19ου αιώνα χωρίς ωστόσο να έχουμε , μέχρι τώρα, μια ξεκάθαρη εικόνα των έριδων αυτών, πόσο μάλλον ένα πειστικό ερμηνευτικό σχήμα τους. Οι ενδοκοινοτικές διαμάχες της περιόδου αυτής αποτελούν επιφαινόμενα μιας βαθύτατης οικονομικής και κοινωνικής μεταβολής, της οποίας ο πυρήνας δεν ήταν παρά η κρίση του συντεχνιακού συστήματος του χριστιανικού κόσμου της Θεσσαλονίκης. Μερικές από τις ισχυρότερες χριστιανικές συντεχνίες που λειτουργούσαν στα τέλη του 18ου αιώνα, ατονούν στα μέσα του19ου αιώνα για να εξαφανιστούν σχεδόν στο τέλος του. Αψευδή περί τούτου μαρτυρία αποτελεί ένας κατάλογος των συντεχνιών του έτους 1890, που δημοσιεύουμε εδώ για πρώτη φορά.Στα πρακτικά της Αντιπροσωπείας της Ελληνορθόδοξης Κοινότητας Θεσσαλονίκης καταχωρείται στις 24.11.1890 μια αναφορά των μελών της Κοινότητας προς το Γενικό Διοικητή σχετικά με την διακοπή της λειτουργίας ναών της πόλης.Υπογράφεται από 1600 μέλη της Κοινότητος και τους εκπροσώπους 17 συντεχνιών ως εξής :
Αντιπροσωπεία της Ελληνορθόδοξης Κοινότητας Θεσσαλονίκης 24.11.1890 |
| 1. Συντεχνία των ζαχαρατζίδων Πρωτομαϊστωρ Χρήστος Ιωάννου |
| 2. Συντεχνία των υφαντών Πρωτομαϊστωρ Γεώργιος Ιωάννου |
| 3. Συντεχνία των επιπλοποιών Πρωτομαϊστωρ Βασίλειος Γεωργίου |
| 4. Συντεχνία των γουναράδων Πρωτομαϊστωρ Χατζηνικόλαος |
| 5. Συντεχνία των χαλκοποιών Πρωτομαϊστωρ Μιχαήλ Μαγιακασώτης |
| 6. Συντεχνία των χρωματιστών Πρωτομαϊστωρ Κ.Θεοδωρίδης |
| 7. Συντεχνία των χρυσοχόων Πρωτομαϊστωρ Κωνσταντίνος Τζιόκα |
| 8. Συντεχνία των κουντουράδων Πρωτομαϊστωρ Χρήστος Νικολάου |
| 9. Συντεχνία των ραπτάδων Πρωτομαϊστωρ Γιαννάκης Τζούκα |
| 10. Συντεχνία των καπήλων Πρωτομαϊστωρ Ι.Πρασσάς |
| 11. Συντεχνία των κρεοπωλών Πρωτομαϊστωρ Γεώργιος Καλογρίδης |
| 12. Συντεχνία των σαμαράδων Πρωτομαϊστωρ Απόστολος Δημητρίου |
| 13. Συντεχνία των ξενοδόχων Πρωτομαϊστωρ Χ.Τζηγάνης |
| 14. Συντεχνία των καφεπωλών-καπνοπωλών Πρωτομαϊστωρ Χ.Μπίτος |
| 15. Συντεχνία των μικρών κουντουράδων Πρωτομαϊστωρ Μιχαήλ Δημητριόυ |
| 16. Συντεχνία των νέων μπακάληδων Πρωτομαϊστωρ Αστέριος Καπίτογλου |
| 17. Σύστημα μεγάλων βυτελίδων Πρωτομαϊστωρ Νικόλαος Γεωργίου |
Χεκίμογλου Ε., Θεσσαλονίκη Τουρκοκρατεία και Μεσοπόλεμος,εκδ.University Studio Press, Θεσσαλονίκη 1996,σ.174.
ΟΙ ΣΕΡΒΟΙ ΥΠΗΚΟΟΙ (άτομα 50)
Οι μουσουλμάνοι σε σερβική υπηκοότητα της Θεσσαλονίκης ασχολούντο με τη γαστρονομία . Ήταν στραγαλοπώλες (6) , χαλβατζήδες (6) , γαλακτοπώλες (5) , μάγειροι (13) και ζαχαροπλάστες (19) . Οι στραγαλιτζήδες έμεναν στο Γενί Τζαμί , στην Αγία Τριάδα και στην οδό Εγνατίας 36 . Οι χαλβατζήδες στη Λεοφώρο Στρατού 34 και στην οδό Αθηνών (νυν Παπαναστασίου) . Οι γαλακτοπώλες ήταν σκορπισμένοι ανάμεσα στην Παναγούδα και την Υπαπαντή . Όλοι οι μάγειροι έμεναν ή εργάζονταν στην οδό Εγνατία 4 . Τέλος , οι ζαχαροπλάστες ήταν στις διευθύνσεις Μοναστηρίου 2 , Εγνατία 47 (μετέπειτα εργοστάσιο Αρίστιππου Λιάπη) και Εγνατία 58 (μετέπειτα ζαχαροπλαστείο Αφων Λίγδα) .
Χεκίμογλου Ε . Α., Θεσσαλονίκη Τουρκοκρατία και μεσοπόλεμος , εκδ. εκδ. University Studio Press/Έκφραση, Θεσσαλονίκη 1996.σελ.
ΟΙ ΑΛΒΑΝΟΙ ΥΠΗΚΟΟΙ (άτομα 28).
Οι 18 από αυτούς ήταν φύλακες (η παλιά παράδοση του καβάση) , 2 ζαχαροπλάστεςλος . Ανάμεσα σε αυτούς που ασκούσαν το επάγγελμα του φύλακα συμπερολαμβάνονται κα , ένας άεργος , ένας στραγαλατζής , ένας χαλβατζής , ένας υπάλληι οι φύλακες των επιχειρήσεων : Γερμανικής Σχολής , εργοστασίου “Μουδ” , Ισπανικού Προξενείου , Τσεχοσλοβακικού Προξενείου καθώς και του Σερβικού . Επίσης του ταπητουργείου Ρόζη και δύο καπνεργοστάσιων , το ένα στην οδό Ναούσης 1 και το άλλο στην οδό Φράγκων 15. Οι 7 από τους παραπάνω Αλβανούς έμεναν στην οδό Δεληγιώργη , στους αριθμούς 16 και 17 . Αν ληφθεί υπόψη και ο αριθμός των μελών των οικογενειών τους , πρέπει στο σημείο αυτό να υπήρχε μια μικρή παροικία . Μια άλλη συγκέντρωση επισημαίνεται στα “παραπήγματα Ρόζη” , που προφανώς βρίσκονταν κοντά στο ομώνυμο ταπητουργείο . Στα 1937 το τελαυταίο λειτουργούσε στην οδό Τσιμισκή 50 , ίσως όμως στα 1925 ήταν σε άλλο σημείο .
Οι κτηματίες ήταν ο Ατμάλ Τζόμο (Αρχιμήδους 32) και ο Σία Νημ Κιρτσίκ (Κ.Μελενίκου 98). Επίσης οι Δερβίς Απτουλά και Χασάν Χαλήλ βέης , οι οποίοι όμως , κατά την πηγή μας , ισχυρίζονταν πως ήταν αλβανικής υπηκοότητας , έχοντας εξασφαλίσει προσωρινή άδεια , μέχρι να προσκομίσουν επίσημα δικαιολογητικά για να επιβεβαιώσουν τους ισχυρισμούς τους . Διαφορετικά θα εθεωρούντο ανταλλάξιμοι .
Χεκίμογλου Ε . Α., Θεσσαλονίκη Τουρκοκρατία και μεσοπόλεμος , εκδ. εκδ. University Studio Press/Έκφραση, Θεσσαλονίκη 1996.
ΤΟΥΡΚΟΙ ΥΠΗΚΟΟΙ (άτομα 12)
Δύο από αυτούς , οι Μιχά Αβδήν και Ταρίχ Σιά βέης ήταν γραμματείς της Μικτής Επιτροπής Ανταλλαγής και έμεναν στη Θεσσαλονίκη με υπηρεσιακή ιδιότητα . Οι υπόλοιποι ήταν όλοι εύπορα πρόσωπα και παρέμεναν στην Ελλάδα με άδεια είτε της Μικτής Επιτροπής είτε της Γενικής Διοικήσεως Μακεδονίας . Πρόκειται για τους Νουρσίτ Χατζή βέη , εισοδηματία (Β.Όλγας 76) , Γκαλίπ Χατζή βέη εισοδηματία , στην ίδια διεύθυνση , δικηγόρο Ισάκ Τεφήκ (Β. Όλγας 75) , Ματλής Ετέμ Ακή Φουάτ , καπνέμπορος (Β. Όλγας 191) . Ήταν ακόμη οι καπνέμποροι Μουσταφά Ραχμή (Μαυρομιχάλη 1) , Νεδρές Νεμέτ (Β. Όλγας 191) , ο ιδιοκτήτης κινηματογράφων (!) Ισραήλ Χακή (Μαυροκορδάτου 9) . Τουλάχιστον οι Ισάκ Τεφήκ και Ισραήλ Χακή πρέπει , αν κρίνουμε από τα ονόματά τους , να ήταν ντονμέδες και πιθανόν μερικοί άλλοι από όσους αναφέρθηκαν .
Εκτός από τους παραπάνω , έχουμε μια ακόμα κατηγορία ανθρώπων που , αν και ανταλλάξιμοι , παρέμεναν ακόμη στη Θεσσαλονίκη . Οι κτηματίες Χατζή Χουσεϊν Οσμάν και Χατζή Μουσταφά Οσμάν κατέβαλαν προσπάθειες να αποκτήσουν αλβανική υπηκοότητα . Με άλλα λόγια , όλοι οι παραπάνω προσπαθούσαν να αποφύγουν την υποχρεωτική μετανάστευση .
Επαγγέλματα που εξασκούσαν οι αρμένιοι, οι σέρβοι και οι ρουμάνοι
Στα τέλη του 19ου αιώνα οι αρμένιοι της Θεσσαλονίκης ήταν το χαρακτηριστικό των χριστιανών κυρίως υπηκόων του σουλτάνου , που πρωτοστατούσαν , όπως και οι έλληνες, στον εκσυγχρονισμό και τη δυτικοποίηση της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Η εικόνα αλλάζει εν μέρει μετά την απελευθέρωση. Οι αρμένιοι που έμειναν ασχολούνται κυρίως με το εμπόριο και τη βιοτεχνία , ένα γεγονός που υπογραμμίζεται από την αξιόλογη συμμετοχή τους στη Διεθνή Έκθεση, και μάλιστα στην πρώτη κιόλας χρονιά (1926) της λειτουργίας της. Ο κοινωνικός χαρακτήρας της παροικίας θα διαφοροποιηθεί κάπως μετά τη συρροή των χιλιάδων άστεγων και εξαθλιωμένων προσφύγων στις αρχές του 1920: Στο εξής, δίπλα στους επιτυχημένους επιχειρηματίες , υπήρχε ένα τεράστιο πλήθος υποαπασχολούμενων , εργατών και μικροεπαγγελματιών, που έμενε -μαζί με τους έλληνες πρόσφυγες- σε παραπήγματα ή φτωχικές κατοικίες των συνοικισμών, προπάντων της Αγίας Παρασκευής, των Ελευθερίων , Κ. Τούμπας, Χαριλάου, του Αρμενοχωρίου(Συκιές), και της Άνω Πόλης. Κι ήταν αυτό κυρίως το τμήμα του αρμένικου πληθυσμού που εγκατέλειψε την Ελλάδα στα 1924-1927 και στα 1946-1947, αναζητώντας καλύτερη τύχη στη Δύση και κυρίως στη Σοβιετική Αρμενία. Τέλος είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι οι αρμένιοι της πόλης , παρά τα πιεστικά προβλήματα της επιβίωσης, εξέδωσαν στη διάρκεια του Μεσοπολέμου (γύρω στα 1923-1938) πάνω από δέκα αρμενόφωνα φύλλα. Πολλά από τα φύλλα αυτά ήταν βέβαια βραχύβια και άλλα δεν τυπώνονταν κανονικά, αλλά κυκλοφορούσαν πολυγραφημένα.
Χασιώτης Ι. Κ., "Η αρμενική παροικία της Θεσσαλονίκης…", Χασιώτης Ι., Τοις Αγαθοίς βασιλεύουσα Θεσσαλονίκη, εκδ. Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 1997
Όσον αφορά τους σέρβους, οι περισσότεροι ήταν κτίστες ενώ οι ρουμάνοι ποιμένες και αγωγιάτες.
Χασιώτης Ι. Κ., "Η πρώτη μετά την πρώτην: Αναζητώντας διαχρονικά χαρακτηριστικά και τομές στην ιστορία της Θεσσαλονίκης", Χασιώτης Ι., Τοις Αγαθοίς βασιλεύουσα Θεσσαλονίκη, εκδ. Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 1997
ΟΙ ΤΕΧΝΙΤΕΣ
Ο συνολικός αριθμός όλων αυτών των τεχνιτών είναι περίπου 25.000. (τορναδόροι, κιβωτιοποιοί, σαρωθροποιποί, παπλωματάδες, κουρείς, ρολογάδες, ζαχαροπλάστες, καλαθοποιοί, σχοινοποιοί, κηπουροί, οικοδόμοι, επιπλωποιοί ο αριθμός των οποίων φτάνει τους 50.000 και αντιπροσωπεύει περίπου ποσοστό 5% του πληθυσμού. Καταλαβαίνουμε έτσι γιατί η βιομηχανία μας είναι σε τόσο χαμηλό επίπεδο, όταν λάβουμε υπόψη ότι το αντίστοιχο ποσοστό είναι πάνω από 30% σε χώρες όπως η Γαλλία, η Αγγλία, η Γερμανία, το Βέλγιο κ.τ.λ.
Ενεπεκίδη Π., Κ., Η Θεσσαλονίκη στα 1875-1912 εκδ. Κυριακίδη, Θεσ./νίκη
ΟΙ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΕΣ ΤΩΝ ΣΥΝΤΕΧΝΙΩΝ
Στα 1804 χρονολογείται ένα διασκεδαστικό κείμενο που δημοσίευε μεταφρασμένο ο Ι.Βασδραβέλλης και που αφορά την υποχρέωση ένδεκα συντεχνιών να σβήνουν πυρκαγιές.Τρεις "νεανίες" από κάθε συντεχνία θα έπρεπε να σπεύσουν, με δύο κουβάδες ο καθένας,"μεταφέροντες ύδωρ από τα γύροθεν του τόπου της πυρκαϊάς κρήνας".Παράλληλα, οι υδρονόμοι θα έστρεφαν τη ποή του νερού "προς το μέρος εκείνο".-Που σημαίνει ότι μπορούσαν να κατευθύνουν τη ροή του νερού κατά βούληση.-Φαίνεται έτσι ότι οι συντεχνίες που αναφέρονται είχαν την έδρα τους σε διάφορα σημεία της πόλης.Τις παραθέτουμε, βάζοντας σε χωριστή στήλη αυτές που τα ίχνη τους εντοπίσαμε στην περιοχή των πέντε ενοριών γύρω από το Ιπποδρόμιο.
ΑΜΟΙΒΕΣ ΕΡΓΑΤΩΝ-ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ ΤΟΥ 1880-1917
Στα 1880, ο μηνιαίος μισθός ενός υπηρέτη ήταν μία χρυσή λίρα.Το ίδιο ποσό επιδικάζει και η ελληνική Δημογεροντία της πόλης όταν καθορίζει ύψος διατροφής σε περιπτώσεις διαζυγίου ή διαστάσεως σε μικπροαστικές οικογένειες.Στα 1907-1912 το ίδιο ποσό της μίας λίρας
φωτογραφίες (χώροι εργασίας - άνθρωποι)
Χαρτοπωλείο στο κέντρο της Θεσσαλονίκης
Κανδυλάκης Μ., Εφημεριδογραφία της Θεσσαλονίκης Α΄ Τουρκοκρατία, εκδ. University Studio Press/Έκφραση, Θεσσαλονίκη 1998.
Ξενοδοχείο Σπλέντιτ
Αναστασιάδης Γ., Χεκίμογλου Ε., Όταν η Θεσσαλονίκη μπήκε στον 20ο αιώνα, εκδ. University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2000.
Καπέλα εποχής διαφήμιση στις αρχές του αιώνα
Αναστασιάδης Γ., Χεκίμογλου Ε., Όταν η Θεσσαλονίκη μπήκε στον 20ο αιώνα, εκδ. University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2000.
Παραλία εργοστάσιο νηματουργίας Σαϊα1906
Αναστασιάδης Γ., Χεκίμογλου Ε., Όταν η Θεσσαλονίκη μπήκε στον 20ο αιώνα, εκδ. University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2000.
Διαφήμιση του βυρσοδεψείου 1907
Αναστασιάδης Γ., Χεκίμογλου Ε., Όταν η Θεσσαλονίκη μπήκε στον 20ο αιώνα, εκδ. University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2000.
Κτίριο Ηλεκτρικής εταιρείας 1908
Αναστασιάδης Γ., Χεκίμογλου Ε., Όταν η Θεσσαλονίκη μπήκε στον 20ο αιώνα, εκδ. University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2000.
Διαφήμιση αρχες 19 αι.
Αναστασιάδης Γ., Χεκίμογλου Ε., Όταν η Θεσσαλονίκη μπήκε στον 20ο αιώνα, εκδ. University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2000.
7β Διαφήμιση αρχες 19 αι.
Αναστασιάδης Γ., Χεκίμογλου Ε., Όταν η Θεσσαλονίκη μπήκε στον 20ο αιώνα, εκδ. University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2000.
Παλιός σιδηροδρομικός σταθμός
Ζαφείρης Χρ., Θεσσαλονίκης Εγκόλπιον, εκδ. Εξάντας, Αθήνα 1997
Χαλκωματάδες
Ζαφείρης Χρ., Θεσσαλονίκης Εγκόλπιον, εκδ. Εξάντας, Αθήνα 1997
Ψυγείο απο Γάλλους
Ζαφείρης Χρ., Θεσσαλονίκης Εγκόλπιον, εκδ. Εξάντας, Αθήνα 1997
Η αποβάθρα μπροστά στην πλατεία
Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Πολιτιστικό Κέντρο Βορ. Ελλάδος, Η Θεσσαλονίκη στο μεταίχμιο δύο αιώνων Προσέγγιση στην πόλη μέσα από παλιές καρτ ποστάλ(1896-1913).
Το ηλεκτρικό τράμ 1908
Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Πολιτιστικό Κέντρο Βορ. Ελλάδος, Η Θεσσαλονίκη στο μεταίχμιο δύο αιώνων Προσέγγιση στην πόλη μέσα από παλιές καρτ ποστάλ(1896-1913).
Υπο κατασκευή λιμάνι 1903
Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Πολιτιστικό Κέντρο Βορ. Ελλάδος, Η Θεσσαλονίκη στο μεταίχμιο δύο αιώνων Προσέγγιση στην πόλη μέσα από παλιές καρτ ποστάλ(1896-1913)
Ιστιοφόρο 1917
Ζαφείρης Χρ., Παπατζήκας Αρ., Εν Θεσσαλονίκη 1900-1960, εκδ. Εξάντας, Αθήνα 1994.
Νησιώτης πουλάει στάμνες στην παραλία της Θεσσσαλονίκης
Ζαφείρης Χρ., Παπατζήκας Αρ., Εν Θεσσαλονίκη 1900-1960, εκδ. Εξάντας, Αθήνα 1994.
Ζυθεστιατόριο στην Εγνατία 1916
Petropoulos El., Old Salonica, pb. Kedros, Αθήνα 1980.24.11.1890 Old Salonica, pb. Kedros, Αθήνα 1980.24.11.1890
Eμπόριο στην απαβάθρα
Petropoulos El., Old Salonica, pb. Kedros, Αθήνα 1980.
Τραμ στην αποβάθρα 1916 -1920
Petropoulos El., Old Salonica, pb. Kedros, Αθήνα 1980.
Εβραικο τραπεζικό γραφείο 1906
Αναστασιάδης Γ., Χεκίμογλου Ε., Όταν η Θεσσαλονίκη μπήκε στον 20ο αιώνα, εκδ. University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2000.
Η πρόσοψη του νοσοκομείου Χιρς 1908
Αναστασιάδης Γ., Χεκίμογλου Ε., Όταν η Θεσσαλονίκη μπήκε στον 20ο αιώνα, εκδ. University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2000.
Το περίπτερο στον κήπο Μπες Τσινάρ
Αναστασιάδης Γ., Χεκίμογλου Ε., Όταν η Θεσσαλονίκη μπήκε στον 20ο αιώνα, εκδ. University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2000.
κεντρική αγορα
Musee Albert Kahn, Thessalonique 1913-1918 Οδηγός Έκθεσης Μ.Ι.Ε.Τ. 21/3-2/6/2000
Βυζαντινό λουτρό 1920
Ζαφείρης Χρ., Θεσσαλονίκης Εγκόλπιον, εκδ. Εξάντας, Αθήνα 1997
Τούρκοι Πυροσβέστες με την ιππηλατή χειροκίνητη αντλία τους
Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Πολιτιστικό Κέντρο Βορ. Ελλάδος, Η Θεσσαλονίκη στο μεταίχμιο δύο αιώνων Προσέγγιση στην πόλη μέσα από παλιές καρτ ποστάλ(1896-1913).
Τούρκικο καφενείο της Θεσσαλονίκης
Παπαγιαννόπουλος Απ., Ιστορία της Θεσσαλονίκης, εκδ.Ρέκος, Θεσσαλονίκη 1993(2).
Αλευρόμυλοι Αlatini 1889
Παπαγιαννόπουλος Απ., Ιστορία της Θεσσαλονίκης, εκδ.Ρέκος, Θεσσαλονίκη 1993(2).
Εργοστάσιο ηλεκτροπαραγωγής 1907
Παπαγιαννόπουλος Απ., Ιστορία της Θεσσαλονίκης, εκδ.Ρέκος, Θεσσαλονίκη 1993(2)
παλιό ταχυδρομείο 1916
Petropoulos El., Old Salonica, pb. Kedros, Αθήνα 1980. Old Salonica, pb. Kedros, Αθήνα 1980.
Αρτοποιείο 1916
Petropoulos El., Old Salonica, pb. Kedros, Αθήνα 1980. Old Salonica, pb. Kedros, Αθήνα 1980.
Παλιός σιδηροδρομικός σταθμος 1916
Petropoulos El., Old Salonica, pb. Kedros, Αθήνα 1980. Old Salonica, pb. Kedros, Αθήνα 1980.
Κεντρικό Αντλιοστάσιο
Ταμιωλάκης Τ., Η Ιστορία της Ύδρευσης της Θεσσαλονίκης, εκδ. University Studio Press, 1985.
Οθωμανική Τράπεζα
Μέγας Γιάννης, Οι «Βαρκάρηδες» της Θεσσαλονίκης. Η αναρχική βουλγαρική ομάδα και οι βομβιστικές ενέργειες του 1903, εκδ. Τροχαλία, Αθήνα 1994.
Αγγλικό Ζυθοπωλείο
Μέγας Γιάννης, Οι «Βαρκάρηδες» της Θεσσαλονίκης. Η αναρχική βουλγαρική ομάδα και οι βομβιστικές ενέργειες του 1903, εκδ. Τροχαλία, Αθήνα 1994.
Κατάστημα εκδοτικού οίκου καρτ-ποστάλ. Ματαράσσο-Σαραγκούσι-Ρούσσο
Κοψίδας Κ., Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης “μέσα από τις καρτ-ποστάλ 1886-1917”, Θεσσαλονίκη 1992
Ξενοδοχείο της Βοσνίας
Μέγας Γιάννης, Οι «Βαρκάρηδες» της Θεσσαλονίκης. Η αναρχική βουλγαρική ομάδα και οι βομβιστικές ενέργειες του 1903, εκδ. Τροχαλία, Αθήνα 1994.
Οδος Εγνατία τα καταστήματα -Κρεοπωλείο και Ανθρακοπωλείο 1917
Ζαφείρης Χρ., Παπατζήκας Αρ., Εν Θεσσαλονίκη 1900-1960, εκδ. Εξάντας, Αθήνα 1994.
Εβραίοι στη Λαχαναγορά
Κοψίδας Κ., Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης “μέσα από τις καρτ-ποστάλ 1886-1917”, Θεσσαλονίκη 1992
Το Ποτοπωλείο του Λεών Μ.Ρούσσο και Σια
Κοψίδας Κ., Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης “μέσα από τις καρτ-ποστάλ 1886-1917”, Θεσσαλονίκη 1992
Αρτοποιείο Δ.Μαρούση
Κοψίδας Κ., Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης “μέσα από τις καρτ-ποστάλ 1886-1917”, Θεσσαλονίκη 1992
Το παντοπωλείο του Γιουδά Σαρφατί στην οδό Βασ. Όλγας
Κοψίδας Κ., Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης “μέσα από τις καρτ-ποστάλ 1886-1917”, Θεσσαλονίκη 1992
Νοσοκομείο του Αυστροεβραίου Βαρώνου Χιρς και Μαιευτήριο Μπενουζίλιο(1907). Σήμερα στεγάζεται το Ιπποκράτιο νοσοκομείο
Κοψίδας Κ., Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης “μέσα από τις καρτ-ποστάλ 1886-1917”, Θεσσαλονίκη 1992
Η λαχαναγορά της Θεσσαλονίκης
Γούναρης Κ., “Στη Μακεδονία τον καιρό του μεγάλου πολέμου (1914-1919)”, Θεσσαλονικέων Πόλις, 1(2000), σ.179-192.
Αεροπόρος Γιάγκος 1913
Ζαφείρης Χρ., Παπατζήκας Αρ., Εν Θεσσαλονίκη 1900-1960, εκδ. Εξάντας, Αθήνα 1994.
Μακεδόνας κρεοπώλης 1917
Petropoulos El., Old Salonica, pb. Kedros, Αθήνα 1980.
Έλληνας Ιερέας 1917
Petropoulos El., Old Salonica, pb. Kedros, Αθήνα 1980.
Οργανοπαίχτες 1915-1918
Ζαφείρης Χρ., Παπατζήκας Αρ., Εν Θεσσαλονίκη 1900-1960, εκδ. Εξάντας, Αθήνα 1994.
Άμαξα με βόδια1916-1918
Petropoulos El., Old Salonica, pb. Kedros, Αθήνα 1980.
Εφημεριδοπώλης από γελιογραφία στις αρχές του αιώνα
Κανδυλάκης Μ., Εφημεριδογραφία της Θεσσαλονίκης Α΄ Τουρκοκρατία, εκδ. University Studio Press/Έκφραση, Θεσσαλονίκη 1998
Λουστραδόρος,1915
Σαρησάββας Β., Ταξίδι στο χθες (55 παραδοσιακά επαγγέλματα), Θεσσαλονίκη 1999
Ακονιστής
Σαρησάββας Β., Ταξίδι στο χθες (55 παραδοσιακά επαγγέλματα), Θεσσαλονίκη 1999
μικροπωλητές (αυγουλάς)
Σαρησάββας Β., Ταξίδι στο χθες (55 παραδοσιακά επαγγέλματα), Θεσσαλονίκη 1999
Βαρελάς
Σαρησάββας Β., Ταξίδι στο χθες (55 παραδοσιακά επαγγέλματα), Θεσσαλονίκη 1999
Γαλατάς
Σαρησάββας Β., Ταξίδι στο χθες (55 παραδοσιακά επαγγέλματα), Θεσσαλονίκη 1999
Γιαουρτζήδες
Σαρησάββας Β., Ταξίδι στο χθες (55 παραδοσιακά επαγγέλματα), Θεσσαλονίκη 1999
Καλαθάδες
Σαρησάββας Β., Ταξίδι στο χθες (55 παραδοσιακά επαγγέλματα), Θεσσαλονίκη 1999
Καλαθάς
Σαρησάββας Β., Ταξίδι στο χθες (55 παραδοσιακά επαγγέλματα), Θεσσαλονίκη 1999
Κανατάς
Σαρησάββας Β., Ταξίδι στο χθες (55 παραδοσιακά επαγγέλματα), Θεσσαλονίκη 1999
Καρεκλάς
Σαρησάββας Β., Ταξίδι στο χθες (55 παραδοσιακά επαγγέλματα), Θεσσαλονίκη 1999
Καροποιός
Σαρησάββας Β., Ταξίδι στο χθες (55 παραδοσιακά επαγγέλματα), Θεσσαλονίκη 1999
Τσιγγάνα πουλάει κόσκινα
Σαρησάββας Β., Ταξίδι στο χθες (55 παραδοσιακά επαγγέλματα), Θεσσαλονίκη 1999
Υπαίρθιος κουρέας
Σαρησάββας Β., Ταξίδι στο χθες (55 παραδοσιακά επαγγέλματα), Θεσσαλονίκη 1999
Βοηθός κουρέα ακονίζει τις λεπίδες
Σαρησάββας Β., Ταξίδι στο χθες (55 παραδοσιακά επαγγέλματα), Θεσσαλονίκη 1999
Πλανόδιοι κρεοπώλες
Σαρησάββας Β., Ταξίδι στο χθες (55 παραδοσιακά επαγγέλματα), Θεσσαλονίκη 1999
Λαϊκοί οργανοπαίκτες
Σαρησάββας Β., Ταξίδι στο χθες (55 παραδοσιακά επαγγέλματα), Θεσσαλονίκη 1999
Οργανοπαίκτες
Σαρησάββας Β., Ταξίδι στο χθες (55 παραδοσιακά επαγγέλματα), Θεσσαλονίκη 1999
Χωριάτισσες πουλάνε τα πλεκτά τους
Ταφραλής Ο., Η Θεσσαλονίκη από τις απαρχές έως τον 14ο αιώνα, εκδ. Τροχαλία, 1994
Εβραίος Χαλκοχαράκτης
Κοψίδας Κ., Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης “μέσα από τις καρτ-ποστάλ 1886-1917”, Θεσσαλονίκη 1992
Εβραίοι Έμποροι Φρούτων
Κοψίδας Κ., Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης “μέσα από τις καρτ-ποστάλ 1886-1917”, Θεσσαλονίκη 1992
Εβραίοι Ενεχυροδανειστές
Κοψίδας Κ., Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης “μέσα από τις καρτ-ποστάλ 1886-1917”, Θεσσαλονίκη 1992
Εβραίος Τενεκεντζής
Κοψίδας Κ., Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης “μέσα από τις καρτ-ποστάλ 1886-1917”, Θεσσαλονίκη 1992
Εβραίοι Χαμάληδες
Κοψίδας Κ., Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης “μέσα από τις καρτ-ποστάλ 1886-1917”, Θεσσαλονίκη 1992
Εβραίος Πλανόδιος Μικροπωλητής
Κοψίδας Κ., Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης “μέσα από τις καρτ-ποστάλ 1886-1917”, Θεσσαλονίκη 1992
Οδοκαθαριστής ...να ενοχλεί Εβραίο(σατιρικό σκίτσο της εποχής)
Κοψίδας Κ., Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης “μέσα από τις καρτ-ποστάλ 1886-1917”, Θεσσαλονίκη 1992
Κυριακάτικος περίπατος στη Θεσσαλονίκη
Κοψίδας Κ., Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης “μέσα από τις καρτ-ποστάλ 1886-1917”, Θεσσαλονίκη 1992
Εφημεριδοπώλες
Κοψίδας Κ., Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης “μέσα από τις καρτ-ποστάλ 1886-1917”, Θεσσαλονίκη 1992
Έμποροι Εβραίοι(Σεφαρδίμ)
Κοψίδας Κ., Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης “μέσα από τις καρτ-ποστάλ 1886-1917”, Θεσσαλονίκη 1992
Εβραίος Πλανόδιος Έμπορος Υφασμάτων
Κοψίδας Κ., Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης “μέσα από τις καρτ-ποστάλ 1886-1917”, Θεσσαλονίκη 1992
Τούρκος Πωλητής γλυκισμάτων στη Θεσσαλονίκη
Γούναρης Κ., “Στη Μακεδονία τον καιρό του μεγάλου πολέμου (1914-1919)”, Θεσσαλονικέων Πόλις, 1(2000), σ.179-192.
σχολιασμός επαγγελμάτων
Παπλωματάς: Παπλωματάς: Tα σύνεργα της δουλειάς του ήταν: το τοξάρι με την κόρδα(χορδή) που ήταν φτιαγμένη από στριμμένο έντερο βοδιού, το κοπάλι (ξύλινο σε σχήμα μπουκαλιού), μια μαύρη ψαλίδα, βελόνα, κλωστές, δακτυλήθρα και το τσιπούκι (βέργα) λεπτό, πελεκημένο και λείο, από ξύλο κρανιάς, που ξεπερνούσε το ένα μέτρο. Οι καλοί τεχνίτες ήταν Ανατολίτες και περιζήτητοι. Για να γίνει κάποιος τεχνίτης καλός έπρεπε να μαθητεύσει τουλάχιστον δύο χρόνια στο αφεντικό του.
Υφασματοπώλης: Oι μικροί έμποροι που φόρτωνανα στα γαϊδουράκια τους τις διάφορες πραματείες τους, και διαλαλούσαν τα εμπορεύματά τους στις γειτονιές.
Παντοφλάς: Τσαγκάρηδες που ασχολήθηκαν μόνο με παντόφλες, οργάνωσαν εργαστήρια, αλλά έβγαιναν και στη γύρα για το λιανικό κέρδος. Μερικές από τις παντόφλες ήταν ολοκέντητες.
Μπαλωματής:Τις πρωινές ώρες αλλά και τις απογευματινές έκανε την εμφάνισή του στις λαϊκές συνοικίες ο πλανόδιος μπαλωματής. Είχε κρεμασμένη στον ώμο του μια τσάντα με τα απαραίτητα εργαλεία:σφυριά, σουβλιά, καρφιά, ξυλοπρόκες, κόλλα, κομμάτια από λάστιχο (που προερχόταν από παλιές ρόδες αυτοκινήτων) και την απαραίτητη ποδιά για να μην λερώνονται. Η τιμή ήταν ανάλογα με τη εργασία 1-2-3 δρχ. το κομμάτι και στα 1918 το σόλιασμα των παπουτσιών κόστιζε 10 δρχ.
Ομπρελάς: Το επάγγελμα του ομπρελά ήταν ευκαιριακό και εποχιακό. Γυρνούσε στις γειτονιές κουβαλώντας μαζί του παλιές ομπρέλες μισοχαλασμένες, χρήσιμες για ανταλλακτικά. Το ύφασμα που χρειαζόταν για την ομπρέλα το διέθετε η νοικοκυρά.
Καρεκλάς: Hταν ο τεχνίτης που γνώριζε να πλέκει με επιδεξιότητα το χόρτο (σάζι) στο ξύλινο πλαίσιο μιας καρέκλας.Ολη η Θεσσαλονίκη ήταν πεδίο δραστηριότητας τους.
Κοσκινάς: Φρόντιζε να φτιάχνει ο ίδιος τα κόσκινα μια και δεν χρειαζόταν πολλά υλικά και εργαλεία για να γίνει. Μια ψιλή σίτα ή μία τρυπημένη λαμαρίνα ή ακόμη και ένα δέρμα με τρύπες -ανάλογα για τη δουλειά που το χρειαζόταν η νοικοκυρά- και ένα λεπτό, στρογγυλό ξύλο, το "κασνάκι", γύρω-γύρω, ήταν τα υλικά που χρειαζόταν για να γίνει ένα κόσκινο.
Καλαθάς: Με τις συχνές μετακινήσεις του από τους βάλτους στην πόλη, βοήθησαν πολύ στην απελευθέρωσή της, μεταφέροντας μηνύματα, τρόφιμα, πολλές φορές και πολεμοφόδια στους αντάρτες του βάλτου και αργότερα στην κατοχή στα διάφορα άλλα αντάρτικα λημέρια.
Σκουπάς: Παλιά φορτωνόταν ο σκουπάς όσες σκούπες μπορούσε και γύριζε όλη την ημέρα μέχρι να ξεπουλήσει το εμπόρευμά του. Τις σκούπες τις ετοίμαζε ο ίδιος από μέρες στο σπίτι του με τη βοήθεια της οικογένειάς του, γιατί χρειαζόταν μεγάλη προετοιμασία για να γίνει μια σκούπα ή άλλες φορές τις αγόραζε από τους εμπόρους
Σταμνάς: Ο σταμνάς προμηθευόταν από νωρίς όλα τα πήλινα είδη, τα απαραίτητα για το νοικοκυριό, όπως στάμνες, πήλινες κατσαρόλες, κιούπια και γλάστρες από τα γύρω καμίνια. Τα φόρτωνε σε κοφίνια που κουβαλούσε το γαϊδουράκι του και γύριζε στις γειτονιές για να ξεπουλήσει.
Κρασάς: Το επάγγελμα του κρασά ήταν εποχιακό. Κατά τον Οκτώβριο με τα πρώτα κρύα ήταν έτοιμο το κρασί.Η ποσότητα του κρασιού υπολογίζονταν σε μεταλλικά κύπελα της οκάς ή μισοκάρικα κι ο κρασάς είχε πάντα μαζί του και το δράμι.
Λαδάς: Αυτός που πουλούσε το λάδι το έπαιρνε από τους εμπόρους, που το έφερναν από τη νότια Ελλάδα μέσα σε κιούπια ή βαρέλια.Ο μικροπωλητής έπαιρνε το λάδι, που ήταν αγνό λάδι ελιάς, το έβαζε σε ξύλινα βαρέλια και τα φόρτωνε σε κάρο.
Νερουλάς: Στην παλιά Θεσσαλονίκη που δεν υπήρχαν βρύσες μέσα στα σπίτια, ο νερουλάς αναλάμβανε την τροφοδότησή τους με νερό. Υπήρχε συνήθως ένας νερουλάς σε κάθε γειτονιά και είχε σταθερή πελατεία. Έκανε πολλά κοπιαστικά δρομολόγια και αμειβότανε περίπου 1 δεκάρα τον τενεκέ. Το επάγγελμα του νερουλά διατηρήθηκε μέχρι το 1930, οπότε ιδρύθηκε ο ΟΥΘ.
Γαλατάς: Οι πλανόδιοι γαλατάδες κατέβαιναν από τα γύρω χωριά στην πόλη τις πρωινές ώρες ή ακόμη και τις απογευματινέ ανάλογα με την ώρα που έκαναν το άρμεγμα. Οι περισσότεροι φορούσαν τοπικές ενδυμασίες. Γύριζαν από σπίτι σε σπίτι πουλώντας το φρέσκο, ολόπαχο γάλα που το μετρούσαν 1/4 με ½ οκά ή μία οκά, τα λεγόμενα δράμια.
Γιαουρτσής: Έβγαινε στην γύρα μετά το ηλιοβασίλεμα και ο λόγος ήταν η προστασία των πελατών του από τις μύγες και το ξύνισμα του γιαουρτιού, μα ακόμη γιατί η γιαούρτη είναι μοναδική για βραδινή τροφή.
Παγωτατζής: Είχε ένα μεγάλο κάδο ξύλινο και στο κέντρο του τοποθετούσε έναν άλλο μεταλλικό κάδο, στον οποίο έριχνε τα υλικά που χρειαζόταν για να γίνει το παγωτό. Είχε ένα ωραίο καρότσι ολόλευκο γεμάτο πλουμίδια και φωτογραφίες πάνω στο οποίο τοποθετούσε τα σκεύη για να σερβίρει το παγωτό καθαρά και καλογυαλισμένα.
Μπουγατσατζής: Η προετοιμασία της μπουγάτσας γινόταν στο σπίτι του μπουγατσατζή από το απόγευμα της προηγούμενης μέρας. Κατά τις 7 - 8 η ώρα έβγαινε στην πλατεία, συνήθως είχε στέκι στον Βαρδάρη και την πωλούσε στους περαστικούς που πήγαιναν εκείνη την ώρα στη δουλειά τους. Η τιμή της ήταν μία δραχμή το κομμάτι ή 3 δραχμές η οκά.
Χαλβατζής: Οι πλανόδιοι χαλβατζήδες με την ολοστρόγγυλη τάβλα απάνω στο κεφάλι τους, σεργιανούσαν στους δρόμους της πόλης και διαλαλούσαν το εμπόρευμά τους. Οι καλύτεροι τεχνίτες του χαλβά ήταν οι Αρβανίτες.
Μαντζουνάς: Ο μαντζουνάς για να ετοιμάσει το νοστιμότατο μαντζούνι που μοσχοβολούσε ξυπνούσε από τη νύχτα. Τα υλικά που χρησιμοποιούσε ήταν λίγη ζάχαρη, νερό, διάφορα χρώματα, αρώματα, μπαχαρικά και ό,τι άλλο ήταν απαραίτητο.
Λουκουματζής: Πολύ συχνά σε δρόμους περαστικούς σε στάσεις λεωφορείων ή στους σταθμούς των τρένων, συναντούσε κανείς τον πλανόδιο πωλητη λουκουμιών. Εμφανιζόταν κατά τις 10 το πρωί αλλά και το απόγευμα.
Κουλουρτζής: Οι μικροπωλητές με τους ταβάδες στο κεφάλι ή με καλάθια, ξεχύνονταν στους δρόμους από τα ξημερώματα και μέχρι τις 10 - 11 το πρωί ξεπουλούσαν. Οι καλύτεροι τεχνίτες κουλουριών ήταν οι Ηπειρώτες.
Καστανάς: Οι καστανάδες ήταν ντόπιοι και τα κάστανα τα κατέβαζαν με τα ζώα από διάφορες περιοχές το Χορτιάτη, την Καστανιά, το Πήλιο και το Βόλο.
Σαλεπιτζής: Με την κάτασπρη ποδιά του και το σκούφο, τυλιγμένος στα ζεστά, με τη φουφού αναμμένη, ένα μικρό σκαμνί, το αστραφτερό χάλκινο γκιούμι, τα κουπάκια και το δίσκο διαλαλούσε στους παγωμένους δρόμους το αχνιστό και μυρωμένο σαλέπι. Οι περισσότεροι σαλεπιτζήδες ήταν μικρασιάτες.
Λεμονατζής: Στην παλιά Θεσσαλονίκη ο λεμονατζής έκανε την εμφάνισή του από τις 10 το πρωί μέχρι αργά το απόγευμα. Ετοίμαζε στο σπίτι του από νωρίς την λεμονάδα, την οποία τοτποθετούσε στο κέντρο ενός χάλκινου, γυαλιστερού τεπόζιτου και γύρω-γύρω έβαζε πάγο. Συνήθως οι λεμονατζήδες ήταν αρβανίτες.
Μανάβης: Περνούσε από τις γειτονιές με το γαϊδουράκι του και το κάρο του γεμάτο λαχανικά. Μα για να είναι γεμάτο ήταν οπωσδήποτε καλοκαίρι. Το χειμώνα δεν υπήρχαν θερμοκήπια.
Αυγουλάς: Ο αυγουλάς έπρεπε τη νύχτα να ξεκινήσει από τα γύρω χωριά της Θεσσαλονίκης, φορτώνοντας από βραδύς ακόμα την πραμάτεια του στο κάρο ή και στον ώμο του πολλές φορές και που αποτελούνταν από αυγά, από κότες και κοκόρια, ανάλογα με τις απαιτήσεις.
Κρεοπώλης: Κάθε πλανόδιος κρεοπώλης τριγυρνούσε τις γειτονιές το πρωί με το άλογο του, που ήταν φορτωμένο με δύο ξύλινες τάβλες πάνω στις οποίες ήταν κρεμασμένα από καρφιά, κομμάτια κρέας. Το επάγγελμα του πλανόδιου κρεοπώλη το εξασκούσαν Έλληνες και Τούρκοι.
Πατσατζής: Από πολύ πρωί ο πατσατζής πήγαινε στα σφαγεία για να αγοράσει τα προϊόντά του.
Ψαράς: Οι ψαράδες ήταν άνθρωποι πνευματώδεις και ετοιμόλογοι. Και τότε και τώρα οι περισσότεροι κατάγονται από τη Σμύρνη.
Αβδελάς: Το επάγγελμα του αβδελά ξεκινάει τον περασμένο αιώνα και η ακμή του φτάνει μέχρι το 1953.Αβδελάδες ήταν κυρίως οι γύφτοι. Το στέκι αγοράς των αβδελών ήταν η Στοά Χορτιάτη και δίπλα η οδός Μενελάου. Ο αβδελάς έβαζε μέσα σε μικρά βαζάκια μία ή δύο βδέλες ή όσες του ζητούσε ο αγοραστής και τις πουλούσε 1 δραχμή την καθεμιά
Γανωτής: Το επάγγελμα του γανωτή ήταν πολύ παλιό. Στην πλάτη του κουβαλούσε πάντα ένα τσουβάλι για να συγκεντρώσει τα μπακιρικά που ήθελαν γάνωμα. Μέχρι το μεσημέρι μάζευε όλα τα σκεύη και τα μετέφερε στο εργαστήρι του, το χαλκωματάδικο, που ήταν συνήθως στο σπίτι του. Η τιμή γανώματος για κάθε σκεύος ήταν το 1920 περίπου 10 δραχμές.: Το επάγγελμα του γανωτή ήταν πολύ παλιό. Στην πλάτη του κουβαλούσε πάντα ένα τσουβάλι για να συγκεντρώσει τα μπακιρικά που ήθελαν γάνωμα. Μέχρι το μεσημέρι μάζευε όλα τα σκεύη και τα μετέφερε στο εργαστήρι του, το χαλκωματάδικο, που ήταν συνήθως στο σπίτι του. Η τιμή γανώματος για κάθε σκεύος ήταν το 1920 περίπου 10 δραχμές.
Ακονιστής: Ο γυρολόγος ακονιστής γυρόφερνε στις γειτονιές φορτωμένος με το ακόνι, ένα χειροκίνητο εργαλείο με ξύλινη βάση που στήριζε πάνω την πέτρα φτιαγμένη κυκλικά, από νερόπετρα, μυλόπετρα.
Καρβουνιάρης: Ο καρβουνιάρης πήγαινε πρωί πρωί στα καμίνια και φόρτωνε το γαϊδουράκι του με όσα τσουβάλια κάρβουνα άντεχε. Υστερα γύριζε τις γειτονιές όλη την μέρα και πουλούσε τα κάρβουνα στις νοικοκυρές που τα χρειαζονταν για να μεγειρέψουν το φαγητό.
Ξυλάς: Τα ξύλα τα μετλεφεραν χωρικοί από τα βουνά στις πολεις. Από δω άρχιζε η δουλειά του ξυλοκόπου που πολλές φορές ήταν δύο και τρεις μαζί. Εκοβαν τα ξύλα σε μικρά κομματάκια με το τσεκούρι και το πριόνι τοποθετώντας κάθετα ανάμεσα στα πόδια τους, ενώ το ξύλο οριζόντια.
Καλντερμιτζής.: Δεν πρόκειται για μεμονωμένους τεχνίτες αλλά για μικρά, έκτακτα, ειδικευμένα συνεργεία του Δήμου που δούλευαν με ημερομίσθιο. Συνήθως δούλευαν κοντά στις ράγες του τραμ και επισκεύαζαν τα φθαρμένα σημεία με κυβόλιθους, σκληρές πέτρες λαξευμένες συνήθως από γρανίτη, κατάλληλες για την οδόστρωση.
Τουλουπατζής: Οι τουλουπατζήδες ήταν μια ομάδα ανθρώπων, ιδιωτών, που είχαν το στέκι τους μέσα στα Λαδάδικα. Πυροσβέστες ήταν κυρίως Εβραίοι. Το επάγγελμα αυτό υπήρχε στη Θεσσαλονίκη μέχρι το 1920.
Φαναρτζής: Το επάγγελμα του φαναρτζή λειτούργησε στη Θεσσαλονίκη μέχρι το 1935 που αντικατάστησε ο ηλεκτρισμός. Οι φαναρτζήδες ήταν δημοτικοί υπάλληλοι και ήταν επιφορτισμένοι κατά περιοχές με το άναμμα και σβήσιμο των φαναριών που υπήρχαν στους δρόμους.
Σκουπιδιάρης: Οι σκουπιδιάρηδες ήταν δημοτικοί υπάλληλοι και περνούσαν από τις γειτονιές ότι ώρα τους βόλευε. Ηταν συνήθως Τούρκοι ή γύφτοι.
Καϊφενές: Ο καφετζής άνοιγε το μαγαζί του πολύ πρωί. Έβαζε την ποδιά του για να περιποιηθεί την πελατεία του.
Μπαρμπέρης: Οι μπαρμπέρηδες ήταν δύο λογιών: Oι μαγαζάτορες μπαρμπέρηδες, δηλαδή εκείνοι που στεγαζόταν μέσα σε μαγαζιά και οι υπαίθριοι μπαρμπέρηδες που είχα τα στέκι τους έξω από τα χάνια.
Λούστρος: Ο λούστρος τριγυρνούσε στους κεντρικούς δρόμους της πόλης φορτωμένος με το γραφικό, ξύλινο κασελάκι. Είχε σχεδόν μόνιμη πελατεία, μόνο άντρες. Η αμοιβή του για το ζευγάρι των παπουτσιών ήταν μία δραχμή.
Εφημεριδοπώλης : Στη Θεσσαλονίκη το επάγγελμα του εφημεριδοπώλη το εξασκούσαν κυρίως παιδιά 13-17 χρονών. Η ποικιλία των εφημερίδων ήταν μεγάλη. Κυκλοφορούσαν και ντόπιες και ξένες εφημερίδες.
Φωτογράφος: Ο φωτογράφος άρχιζε τη δουλειά του κάθε μέρα κατά τις 10 το πρωί. Το στέκι του ήταν στην πλατεία Αριστοτέλους ή στον Λευκό Πύργο.
