Η ενασχόληση με το γνωστικό αντικείμενο της Ομιλητικής παρουσιάζει πάντοτε πολλαπλό ενδιαφέρον. Ο βασικός λόγος είναι η αδιαμφισβήτητη σημασία του ευαγγελικού μηνύματος και η παρεπόμενη αναγκαιότητα για τη μετάδοση και την εμπέδωσή του «έως εσχάτου της γης» και «έως συντελείας του αιώνος».

Αυτό το γεγονός στην επιστημονική έρευνα μεταφράζεται με ποικιλία εργασιών, που στοχεύουν είτε στη διαχρονική είτε στη συγχρονική μελέτη της ομιλητικής διαδικασίας και των παραγόντων που συμβάλλουν σε αυτήν.

Θεσσαλονίκη, 2009

Η επικοινωνιακή προσέγγιση της ομιλητικής διαδικασίας προσφέρει τη δυνατότητα να λαμβάνονται υπόψη όλοι οι παράγοντες που συντελούν στη μετάδοση και την πρόσληψη του μηνύματος του ευαγγελίου σ’ ένα συγκεκριμένο χώρο και χρόνο.

Με αυτόν τον τρόπο εξάγονται ασφαλέστερα συμπεράσματα και ενισχύεται το έργο όλων εκείνων που έχουν λάβει την εντολή να αναγγέλλουν τη χαρμόσυνη είδηση της αναστάσεως των νεκρών «εις πάντα τα έθνη» και « έως εσχάτου της γης» και να στηρίζουν τους πιστούς με λόγους «παρακλήσεως και οικοδομής».

Εξάλλου οι εμπειρικές έρευνες, τηρουμένων των αναλογιών, αφυπνίζουν τους ομιλητές και τους οδηγούν σε μία περισσότερο υπεύθυνη στάση απέναντι στις ιδιαιτερότητες των αποδεκτών τους σε κάθε εποχή.

Θεσσαλονίκη, 2009

Η γλώσσα  των  Πατέρων,  καθοριστική   και   για  τη σημερινή γλωσσική   τοποθέτηση   της   Εκκλησίας μας, παραμένει στο   μεγαλύτερο τμήμα  της άγνωστη  Γι' αυτό  το   λόγο  και   κάθε  φορά που   οι  σύγχρονοι ελληνόφωνοι χριστιανοί   συνειδητοποιούν  την ανησυχητική   απόσταση ανάμεσα στην κοινή  νεοελληνική και την  καθιερωμένη   γλώσσα των λατρευτικών  κειμένων αντιμετωπίζουν  δίλημμα. "Επόμενοι τοις  αγίοις   πατράσιν"  θα διατηρήσουμε τη   γλώσσα  αυτή,   φορτισμένη οπωσδήποτε   μ' έντονα  συναισθήματα αιώνων, ακατανόητη   όμως  σήμερα στο  μεγαλύτερο  της  ποσοστό ή θα την  αλλάξουμε  παρόλο   το  κόστος,   που  συχνά  συνεπάγονται   τέτοιου   είδους   καινοτομίες;

Οι "Λόγοι Επισκόπων" είναι μία εμπειρική έρευνα, που έχει στόχο να εντοπίσει ενδεικτικά τις τάσεις, ως προς τη μορφή και το περιεχόμενο, που επικρατούν στη σύγχρονη ομιλητική παραγωγή. Οπωσδήποτε τα όρια του δείγματος είναι περιορισμένα και ως εκ τούτου τα συμπεράσματα της έρευνας μερικά, πιστεύουμε, ωστόσο, πως θα αποτελέσει έναυσμα και για άλλες παρόμοιες εργασίες, ώστε βαθμηδόν να συμπληρώνεται η γνώση μας για το αντικείμενο που μας απασχολεί, στη συγχρονική και τη διαχρονική του διάσταση.

Η ανάγκη να καταγραφούν οι ομιλητικές τάσεις του ελληνόφωνου ορθόδοξου χώρου με οδήγησαν το έτος 1994 σε μία εμπειρική έρευνα, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύτηκαν τρία χρόνια αργότερα στη μελέτη «Λόγοι Επισκόπων-Περιγραφική προσέγγιση» από τις Εκδόσεις ΤΕΡΤΙΟΣ, Κατερίνη, 1997. Εκεί παρατέθηκαν τα ομιλητικά κείμενα που εξετάσθηκαν και τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξε μία συγκεκριμένη πολυεπίπεδη μέθοδος για την ανάλυση παρομοίων κειμένων.

Στην παρούσα μορφή παρατίθενται τα ίδια ομιλητικά κείμενα, ενώ η μέθοδος ανάλυσης παρουσιάζεται εκτενέστερα και διεξοδικότερα, ώστε να γίνει περισσότερο εύχρηστη από τους νεαρούς ερευνητές, που επιδιώκουν να περιγράψουν ομιλητικά κείμενα και να εξαγάγουν συμπεράσματα για τη μορφή και το περιεχόμενο τους. 

Η μελέτη αυτή είναι καρπός προβληματισμού από τη διδασκαλία του μαθήματος στο Τμήμα Θεολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κατά τα δέκα τελευταία χρόνια και αποσκοπεί στην επισήμανση των λόγων που επέβαλαν συγκεκριμένες επιλογές στο παρελθόν, ώστε να είναι σαφέστερη και η τοποθέτηση μας στο παρόν.

Εκφράζω τη βαθύτατη ευγνωμοσύνη μου προς τους σεβάσμιους Ιεράρχες, που μου διέθεσαν χρόνο συζητώντας την εμπειρία τους από την υπεύθυνη ιερουργία του λόγου, όπως επίσης και προς τους Καθηγητές της Σχολής μας, για τις σκέψεις που αντάλλαξαν μαζί μου ως προς την προσέγγιση του γνωστικού μας αντικειμένου ή ακόμη και για τις υποδείξεις τους στη βιβλιογραφία. 

Στην αρχή της τρίτης χριστιανικής χιλιετίας η νεοελληνική γλώσσα έχει σημαντικά διαφοροποιηθεί από τη γραπτή λόγια γλώσσα των λειτουργικών μας κειμένων, με αποτέλεσμα την εμφανή δυσχέρεια της γλωσσικής κατανόησης τους.  Αντικείμενο της επιστημονικής έρευνας είναι η περιγραφή του φαινομένου και η επισήμανση των αιτίων και των επιπτώσεων του. Η αξιοποίηση των πορισμάτων εναπόκειται στη διάκριση και εγρήγορση των ποιμένων της Εκκλησίας. Το βασικό ζητούμενο σε μία επικοινωνία είναι η πρόσληψη του μηνύματος που μεταδίδεται, η οποία σχετίζεται μ' έναν κοινό γλωσσικό κώδικα πομπού και δέκτη. Η αποδοχή του είναι θέμα περισσοτέρων παραγόντων, όπου η ευθύνη δεν επικεντρώνεται αποκλειστικά στους διδασκάλους του Ευαγγελίου, αλλά και στην ελεύθερη βούληση και στη συνεργία εκείνων που προσλαμβάνουν το μήνυμά του.

Η Εισαγωγή στη Θεολογία διδάσκεται στους πρωτοετείς φοιτητές τον Τμήματος Θεολογίας τον ΑΠΘ, Επίσης είναι υποχρεωτικό εξεταζόμενο μάθημα για τους αποφοίτους διαφόρων Τμημάτων των ΑΕΙ, που επιθυμούν να σπουδάσουν Θεολογία και οφείλουν να δώσουν κατατακτήριες εξετάσεις.

Η οκτάχρονη ήδη εμπειρία από τη διδασκαλία τον μαθήματος με οδήγησαν στη σύνταξη ενός εύληπτου εγχειριδίου, χρήσιμου για τους πρωτοετείς κυρίως φοιτητές, αλλά και για εκείνους που για οποιονδήποτε λόγο επιθυμούν να αποκτήσουν μία πρώτη γνωριμία με την Επιστήμη της Θεολογίας.