Ο προ-προ-πάππος της οικογένειας του Στυλιανού Θ. Χαραλαμπίδη, λεγόταν Παναγιώτης Χαραλαμπίδης, ζούσε στο χωριό Αργούλι, στο Χαλέπι (Aleppo, Συρία, φωτογραφία 1) και δούλευε σε μεταλλείο.



Γύρω στο 1800, η οικογένεια του Παναγιώτη Χαραλαμπίδη εγκατέλειψε  το Αργούλι και μαζί με άλλες οικογένειες, όπως Σιδηρόπουλου, Λαμπριανίδη, Γεωργίου, Ορφανίδη, Βασιλειάδη κ.ά.,  μετανάστευσε στον Πόντο, όπου έχτισαν το χωριό Κονδύλια (φωτογραφία 2), στην επαρχία Κολωνίας, του νομού Σεβάστειας (τουρκιστί: Sivaz Vilaeti, φωτογραφία 3). Το χωριό χτίστηκε κοντά σε λατομείο τσακμακόπετρας (τουρκιστί: Tsakmakli) και οι οικογένειες εργαζόταν σε αυτό.







Γύρω στο 1850 γεννήθηκε ο προπάππος της οικογένειας Χαραλαμπίδη, που ονομαζόταν επίσης Παναγιώτης Π. Χαραλαμπίδης. Ήταν γεωργός και μελισσοκόμος (οι τούρκοι τον έλεγαν “Μπαλτζή Παναγιώτ”). Νυμφεύθηκε την Παρθένα, από το χωριό Αλατζά-Χαν (φωτογραφία 4) και απέκτησε μαζί της 4 παιδιά. Τον Σάββα, τον Ιωάννη, τον Γεώργιο και τον Ελευθέριο [1]. Ο Παναγιώτης Χαραλαμπίδης πέθανε στα Κονδύλια το 1920.




Το 1892 γεννήθηκε στα Κονδύλια ο παππούς της οικογένειας Χαραλαμπίδη, που ονομαζόταν Σάββας Π. Χαραλαμπίδης. Σε ηλικία 18 ετών νυμφεύθηκε την 15χρονη Άννα Καλογιαννίδου, κόρη του Ιωάννη και της Πελαγίας [2], η οποία είχε γεννηθεί στο χωριό Καδήκιοϊ το 1895 (φωτογραφία 4). Μαζί της απέκτησε 2 παιδιά. Τον Θεόδωρο (1910) και την Ειρήνη (1913). Το 1913 ο Σάββας (21 ετών) κατατάχθηκε υποχρεωτικά στον τουρκικό στρατό και ενώ υπηρετούσε στον Καύκασο, αυτομόλυσε (με τον οπλισμό του) στη Ρωσία, όπου κατατάχθηκε στον στρατό του Τσάρου. Σύμφωνα με τον συμπολεμιστή του Χρήστο Λαμπριανίδη από τη Δράμα [3], το 1917 ο Σάββας Π. Χαραλαμπίδης είχε το βαθμό του στρατηγού. Η εξέλιξή του στον ρωσικό στρατό οφειλόταν στις ικανότητες και τη μόρφωσή του (γνώριζε τη γαλλική γλώσσα). Κατά το τέλος της ρωσικής επανάστασης έφθασε στην Οδησσό κυνηγημένος από τον ερυθρό στρατό και, μαζί με τους στρατηγούς Βράνγκελ και Κουτιέπωφ και τα υπολείμματα του στρατού των λευκορώσων, κατέλαβε τα πλοία στα οποία είχαν φορτωθεί από τους «ερυθρούς» οι θησαυροί του Τσάρου (σε περίπτωση αποτυχίας της επανάστασης). Τα πλοία αυτά πέρασαν τον Βόσπορο και έφθασαν στη Μασσαλία, όπου χάθηκαν τα ίχνη του Σάββα Π. Χαραλαμπίδη. Σύμφωνα με κάποια φήμη, το 1950 ζούσε στο Βέλγιο με άλλο όνομα. Δεν είναι γνωστό πότε και πού πέθανε.

Ο πατέρας Θεόδωρος Σ. Χαραλαμπίδης γεννήθηκε στα Κονδύλια, στις 8 Μαρτίου 1910. Το 1917 εξορίστηκε από τους τούρκους, μαζί με τη μητέρα και την αδελφή του, σε ένα χωριό τσερκέζων (Αζιζιέ της Σεβάστειας), σύμφωνα με το τουρκικό σχέδιο αφομοίωσης του ελληνικού πληθυσμού, που είχε σχεδιαστεί από τους γερμανούς συμβούλους των τούρκων. Όπως ανέφερε ο ίδιος, «στη διάρκεια της πορείας μας στην εξορία, όπου σταματούσαμε να ξεκουραστούμε, όποιος τούρκος μας έβλεπε άνοιγε το “γιούκο” με τα ελάχιστα υπάρχοντά μας, που κουβαλούσε η μητέρα μου και ότι του άρεσε το έπαιρνε. Ήμουν τόσο αδύνατος, που μια νύχτα ξύπνησα από τον υπαίθριο ύπνο μου νομίζοντας ότι έβρεχε, ενώ έπεφταν στο πρόσωπό μου τα δάκρυα της απελπισμένης μητέρας μου, που με έκλαιγε ζωντανό, μη πιστεύοντας ότι θα άντεχα στις κακουχίες της εξορίας». Ευτυχώς με τη βοήθεια του θείου Γιώργου κατάφεραν μετά από οκτώ μήνες να φύγουν από το τσερκέζικο χωριό και να φθάσουν σε περιοχή της Καππαδοκίας, όπου κατοικούσαν μόνο χριστιανοί και μετά, πήγαν στα Φλαβιανά της Καισάρειας (φωτογραφία 5). Εκεί, η Άννα έβαλε τα παιδιά στο Ορφανοτροφείο που διηύθυνε ο επίσκοπος Νικόλαος και εκείνη ξενοδούλευε σε σπίτια.





Μια νύχτα, πηγαίνοντας να δει συγγενείς, που έμαθε ότι είχαν έλθει σε διπλανό χωριό, η Άννα χάθηκε. Την έπιασαν τούρκοι βοσκοί και προσπάθησαν να την κακοποιήσουν, αλλά εμφανίσθηκε “ένας καβαλάρης πάνω σε άσπρο άλογο”, που αφού κυνήγησε τους τούρκους, τη μετέφερε στο σπίτι του στο χωριό Άγιος Κωνσταντίνος. Επρόκειτο για πλούσιο αρμένιο έμπορο, που ζούσε με τη μητέρα του και λίγες ημέρες αργότερα της πρότεινε γάμο, αποδεχόμενος και τα παιδιά της στο σπίτι του. Τα παιδιά όμως αρνήθηκαν. Η μητέρα πιεζόμενη από την ανάγκη επιβίωσης δέχθηκε το γάμο που έγινε το 1921 [4], ελπίζοντας ότι τα παιδιά, που έμειναν στο Ορφανοτροφείο, θα άλλαζαν σύντομα γνώμη και θα πήγαιναν μαζί της. Μερικούς μήνες αργότερα (το 1922) ο Θεόδωρος και η Ειρήνη μεταφέρθηκαν από την «Αμερικανική Περίθαλψη» στην Ελλάδα, χωρίς να αποχαιρετίσουν τη μητέρα τους, επειδή το χωριό Άγιος Κωνσταντίνος βρισκόταν μακριά από τα Φλαβιανά [5]. Μετά την άφιξή τους στον Πειραιά το 1922, τα παιδιά μεταφέρθηκαν για μικρό χρονικό διάστημα σε Ίδρυμα στην Αιδηψό, όπου τα επισκέφτηκαν οι αδελφοί Δημήτριος και Κοσμάς Σιδηρόπουλος, που είχαν φθάσει πριν δύο χρόνια στην Ελλάδα και είχαν εγκατασταθεί στο χωριό Σκοπιά των Σερρών [5]. Και οι δύο υπήρξαν προστατευόμενοι του παππού Παναγιώτη Χαραλαμπίδη στα Κονδύλια και πήραν τα παιδιά στο σπίτι τους στη Σκοπιά Σερρών, επειδή, όπως είπαν «δεν μπορούσαν να δεχθούν ότι τα εγγόνια του προστάτη τους στην πατρίδα ζούσαν τώρα σε Ίδρυμα». Τα χρησιμοποίησαν όμως ως παραγυιό και ως υπηρέτρια, αντίστοιχα, στα σπίτια τους, γεγονός που ανάγκασε τον 10χρονο Θεόδωρο να φύγει κρυφά, μια νύχτα, από το σπίτι και «ξυπόλυτος, νηστικός, με σκισμένο κοντό παντελονάκι», να πεζοπορήσει “ακολουθώντας τις γραμμές του τραίνου” έως τη Δράμα. Εκεί, ζούσε ο μεγαλύτερος εξάδελφός του, ο Γρηγόρης Χαραλαμπίδης, ο οποίος τον βοήθησε να εισαχθεί στο Ορφανοτροφείο της Δράμας και μετά, στο Ορφανοτροφείο της Ελευθερούπολης, όπου το 1928 τελείωσε το δημοτικό σχολείο. Από το 1928 έως το 1934 φοίτησε στο Διδασκαλείο της Δράμας και μετά υπηρέτησε ως δάσκαλος στη Μαρμαριά Δράμας (Οκτώβριος 1934-Μάρτιος 1935), στην Αλιστράτη Σερρών (Ιούνιος 1935-Νοέμβριος 1935)*, στη Γαληψό Καβάλας (1938-1940)**, στο Χορτοκόπι Καβάλας (1950), στο Χρυσόκαστρο Καβάλας (1950-1959) και στο 2ο Δημοτικό Σχολείο Ελευθερουπόλεως (1959-1971), όπου διετέλεσε διευθυντής του Οικοτροφείου Ελευθερουπόλεως (1971-1972), επίτροπος στην εκκλησία του Αγ. Ελευθερίου Ελευθερουπόλεως (1962-1992) και μητροπολιτικός σύμβουλος (1964-1992). Στις 10 Φεβρουαρίου 1999, ο Θεόδωρος Χαραλαμπίδης πέθανε ήρεμα στη Θεσσαλονίκη, σε ηλικία 89 ετών.



* Το 1936 ο Θ. Χαραλαμπίδης φοίτησε στη Στρατιωτική Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών Σύρου και υπηρέτησε τη στρατιωτική θητεία του στην Ξάνθη έως τον Ιούνιο του 1938. Το 1940 επιστρατεύθηκε και πολέμησε στην Αλβανία. Τον Δεκέμβριο του 1947 υπηρέτησε στην Καρδίτσα και μετά το 1949 στη Νέα Ζίχνη Σερρών ως Διοικητής των «ΜΑΥ». Απολύθηκε από τον Στρατό στις 20 Απριλίου 1950.

** Στις 10 Ιουλίου 1938, ο Θ. Χαραλαμπίδης (28 ετών) νυμφεύθηκε την Πασχαλιώ Παναγιωτίδου (24 ετών), που γεννήθηκε το 1914 στην Ξάνθη [6]. Μαζί της απέκτησε 6 παιδιά. Τον «Σαββούλη» (Γαληψός, 9.5.1939 στις 24.00/16.4.1941 στην Ξάνθη), τον «Γιωργάκη» (Γαληψός, 15.7.1940 στις 11.45, ημέρα Δευτέρα, στην οικία Στ.Ράφα/18.2.1941 από “φυματιώδη μηνιγγίτιδα” στην Ξάνθη), την «Αθηνούλα» (18.10.1942 στις 06.50, ημέρα Τετάρτη, στην οικία Ι. Μανασάρα/4.4.1943, στις 02.30, ημέρα Κυριακή, από “διπλή περιπνευμονία”, στα Θερμά, Βισαλτίας, Σερρών), τον Στυλιανό (9/3/1944, στις 14.30, ημέρα Πέμπτη, βάπτιση στις 17.30 της ίδιας ημέρας στα Θερμά, Σερρών), τον «Αλεκάκη» (28.1.1947, στις 23.00, ημέρα Τρίτη, στην οικία Κυρ. Καλπακίδη/23.1.1949 στη Θεσσαλονίκη) και την Άννα (8/2/1950 στη Θεσσαλονίκη). Η Πασχαλιώ πέθανε στην Ελευθερούπολη στις 4 Οκτωβρίου 1963. Το 1964 ο Θ. Χαραλαμπίδης νυμφεύθηκε την Αργυρή Ξαφίνα, κόρη του Στέργιου και της Κλεοπάτρας (η Αργυρή γεννήθηκε το 1915 και πέθανε στις 29 Ιανουαρίου 1999 στην Ελευθερούπολη).



[1]. Με την ανταλλαγή των πληθυσμών, ο Γεώργιος Π. Χαραλαμπίδης εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα στο έρημο σήμερα χωριό Πλακόστρωτο της Δράμας και ο Ελευθέριος Π. Χαραλαμπίδης, μαζί με τη γυναίκα του Δέσποινα, στα Θερμά της Νιγρίτας Σερρών (http://garasari.blogspot.com/).

[2]. Με το όνομα Καλογιαννίδης, δεν έχει καταγραφεί πρόσφυγας στην Ελλάδα από το χωριό Καδήκιοϊ (http://garasari.blogspot.com/).

[3]. Ο Χρήστος Λαμπριανίδης ήταν γιός του ιερέα Παντελή Λαμπριανίδη από τα Κονδύλια, ο οποίος λειτουργούσε, πριν την ανταλλαγή των πληθυσμών, στο ναό του Αγίου Γεωργίου στη Ρεφαγιά (http://garasari.blogspot.com/).

[4]. Η Άννα Καλογιαννίδου μετακόμισε με τον αρμένιο σύζυγό της, για μεγαλύτερη ασφάλεια, στην Κωνσταντινούπολη. Απέκτησε άλλα 4 παιδιά. Το 1955, μετά το θάνατο του συζύγου της, αναζήτησε με μήνυμά της στον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό, τα πρώτα της παιδιά, Θεόδωρο και Ειρήνη. Το καλοκαίρι του 1955 μετά 25 χρόνια, τα συνάντησε στο χωριό Χρυσόκαστρο, Καβάλας, όπου ο Θεόδωρος ήταν δάσκαλος. Τα συνάντησε πάλι το καλοκαίρι του 1956. Τον επόμενο χρόνο (1957) η Άννα πέθανε στην Κωνσταντινούπολη.

[5]. Οι υπόλοιποι κάτοικοι των Κονδυλίων έφθασαν σε χωριό της περιοχής των Αδάνων, όπου έμειναν περίπου ένα χρόνο. Τελικά πήγαν στη Μερσίνα και ζήτησαν από την ελληνική κυβέρνηση να τους μεταφέρει στην Ελλάδα. Τον Ιούνιο του 1920 έφθασαν στη Βηρυτό, όπου ο Γάλλος στρατηγός Γκουρώ, τους επιβίβασε σε καράβι, που τους μετέφερε στην Ελλάδα. Οι περισσότεροι από αυτούς εγκαταστάθηκαν στη Σκοπιά, στο Λειβαδοχώρι και στο Πευκοχώρι Σερρών, καθώς και στη Δράμα (http://garasari.blogspot.com/).

[6]. Οι γονείς της Πασχαλιώς ήταν ο Κυριάκος Παναγιωτίδης (γεννήθηκε στη Συλίβρια και πέθανε στην Ξάνθη) και η Αθηνά (γεννήθηκε το 1878 στη Συλίβρια και πέθανε το 1956 στην Ξάνθη). Απέκτησαν 15 παιδιά από τα οποία επέζησαν ο Ευρυσθένης (Συλίβρια 1897-;), η Χριστίνα (Συλίβρια 1899-; Ξάνθη), ο Διομήδης (Συλίβρια 1902-; Θεσσαλονίκη), ο Παναγιώτης (Συλίβρια 1904-; Τοξότες, Ξάνθη), ο Σωτήρης (Ξάνθη 1908-; Θεσσαλονίκη), η Πασχαλιώ (Ξάνθη 1914-1963, Ελευθερούπολη), ο Αλέξανδρος (Ξάνθη 1916-; Ξάνθη) και ο Γιώργος (Ξάνθη 1918-;).
__________________________________________________