Felix qui potuit
rerum cognoscere causas.



ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ Δ΄ ΕΞΑΜΗΝΟΥ
 

ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΠΑΤΕΡΩΝ

ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Επ. Καθηγητής Χρήστος Αθ. Αραμπατζής

Το μάθημα χωρίζεται σε δύο ενότητες. Στην πρώτη εξετάζεται ο βίος και η διδασκαλία των Πατέρων της Εκκλησίας και των εκκλησιαστικών συγγραφέων  ενώ στη δεύτερη επιχειρείται η ιστορικο-φιλολογική  και θεολογική ανάλυση και επεξεργασία των έργων τους. 
Ο κάθε συγγραφέας ή πατέρας της Εκκλησίας τοποθετείται στο ευρύτερο χωροχρονικό και πνευματικό πλαίσιο και διαπιστώνεται ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά προσεταιριστικά ή αντιθετικά σε συγκεκριμένα κοινωνικά, πολιτικά, θεολογικά και εκκλησιαστικά δεδομένα. 
Στη δεύτερη ενότητα εξετάζεται το πρόβλημα της ερμηνείας της χριστιανικής γραμματείας. Παρουσιάζονται οι μέθοδοι ερμηνείας που επέλεξαν πατέρες και εκκλησιαστικοί συγγραφείς καθώς και τα θέματα που προκύπτουν από τη συνάντηση του πατερικού λόγου με σύγχρονα ζητήματα.   
Σκοπός του μαθήματος είναι η μύηση των φοιτητών στην χριστιανική γραμματεία, στις μεθόδους ιστορικοφιλολογικής της προσέγγισης και της ερμηνευτικής της ανάλυσης. 
Σε ειδικές συναντήσεις στη Βιβλιοθήκη της Θεολογικής Σχολής, οι οποίες προγραμματίζονται στην αρχή του εξαμήνου, οι φοιτητές έρχονται σε επαφή με τις διάφορες πατρολογικές σειρές (πηγές) και τα πατρολογικά εγχειρίδια. Στο τέλος του εξαμήνου και πριν την εξεταστική περίοδο κάθε φοιτητής είναι υποχρεωμένος να συντάξει σύντομη εργασία πάνω σε ένα έργο της χριστιανικής γραμματείας.

 

Μαθησιακοί στόχοι

Σκοπός του μαθήματος είναι η μύηση των φοιτητών στην χριστιανική γραμματεία, στις μεθόδους ιστορικοφιλολογικής της προσέγγισης και της ερμηνευτικής της ανάλυσης. Σε ειδικές συναντήσεις στη Βιβλιοθήκη της Θεολογικής Σχολής, οι οποίες προγραμματίζονται στην αρχή του εξαμήνου, οι φοιτητές έρχονται σε επαφή με τις διάφορες πατρολογικές σειρές (πηγές) και τα πατρολογικά εγχειρίδια. Στο τέλος του εξαμήνου και πριν την εξεταστική περίοδο κάθε φοιτητής είναι υποχρεωμένος να συντάξει σύντομη εργασία πάνω σε ένα έργο της χριστιανικής γραμματείας. Σκοπός του μαθήματος είναι η μύηση των φοιτητών στην χριστιανική γραμματεία, στις μεθόδους ιστορικοφιλολογικής της προσέγγισης και της ερμηνευτικής της ανάλυσης. Σε ειδικές συναντήσεις στη Βιβλιοθήκη της Θεολογικής Σχολής, οι οποίες προγραμματίζονται στην αρχή του εξαμήνου, οι φοιτητές έρχονται σε επαφή με τις διάφορες πατρολογικές σειρές (πηγές) και τα πατρολογικά εγχειρίδια. Στο τέλος του εξαμήνου και πριν την εξεταστική περίοδο κάθε φοιτητής είναι υποχρεωμένος να συντάξει σύντομη εργασία πάνω σε ένα έργο της χριστιανικής γραμματείας.

Βιβλιογραφία


1. Xρ. Αραμπατζής, Χριστιανική Γραμματεία και Ερμηνεία Πατέρων, εκδ. Βάνια 2013.

2. Χρ. Αραμπατζής, Κείμενα εκκλησιαστικής Γραμματείας από τον 1ο έως τον 18ο αιώνα, εκδ. Μπαρμπουνάκη, Θεσσαλονίκη 2010.

Προτεινόμενη συμπληρωματική Βιβλιογραφία:

Πηγές:

PG. Patrologia Cursus Completus, Ceries Graeca, τ. 161, Parisiis 1857-1866, εκδ. J.P.Migne.
EΠΕ Έλληνες Πατέρες της Εκκλησίας, Πατερικές εκδόσεις “Γρηγόριος Παλαμάς”, Θεσσαλονίκη
ΒΕΠΕΣ. Βιβλιοθήκη Ἑλλήνων Πατέρων καὶ Ἐκκλησιαστικῶν Συγγραφέων, Ἀθῆναι 1955 ἐξ.
SOURCES CHRETIENNES Sources Chretiennes, H.de Lubac-J.Danielou (εκδ.), Les Editions du Cerf, Paris 1942εξ.

Εγχειρίδια:

Παναγιώτης Χρήστου, Ελληνική Πατρολογία, τ. Α-Ε΄, Κυρομάνος, Θεσσαλονίκη 2006
Στ. Παπαδόπουλος, Πατρολογία, τ. Β’, Αθήνα 1990.
Βλάσιος Φειδάς, Εκκλησιαστική Ιστορία, τομ. Α και Β, Αθήναι 2002.
Georg Ostrogorsky, Ιστορία του Βυζαντινού Κράτους, τ. Α, Παναγόπουλος Ι. (μεταφρ.), Βασιλόπουλος, Αθήνα 1997.
Ιωάννης Καραγιαννόπουλος, Ιστορία του Βυζαντινού κράτους, τομ. Α΄-Γ,Βανιας, Θεσσαλονίκη 1995
Αικατερίνη Χριστοφιλοπούλου, Βυζαντινή Ιστορία, εκδ. Βάνιας, 1996.
Κ. Σκουτέρης, Ιστορία Δογμάτων, τ. 1ος- 2ος, Αθήνα, 2004.
Pelikan Jaroslav, The Christian Tradition: A History of the Development of Doctrine, 5 vols., Chicago: Univ. of Chicago, 1974-1989.

Πως γράφεται μία επιστημονική εργασία

 

ΚΑΤ’ ΕΠΙΛΟΓΗΝ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ


(1987) Η χριστιανική γραμματεία και οι μέθοδοι προσέγγισής της από τους Πατέρες της Εκκλησίας

Μέσα στην ιστορία της Εκκλησίας το ζήτημα της πατερικής αυθεντίας και της ερμηνείας της πατερικής Παράδοσης βρέθηκε συχνά στο επίκεντρο του θεολογικού προβληματισμού. Με μια σύγχρονη ανάγνωση του φαινομένου θα λέγαμε ότι το οι δομές και οι μορφές της χριστιανικής πίστης που καθορίστηκαν στο παρελθόν δρουν, μέσω της ερμηνευτικής τους προσέγγισης, κανονιστικά και καταλυτικά πολλές φορές στο εκάστοτε ιστορικό παρόν. Κατά τη διάρκεια του μαθήματος περιγράφεται η διαδικασία της ερμηνείας της χριστιανικής γραμματείας η οποία συνδέεται με συγκεκριμένες μεθοδολογικές αρχές, προσωπικά βιώματα και πιστεύω του κάθε ερευνητή ή εκκλησιαστικού συγγραφέα.

Εγχειρίδιο: Xρ. Αραμπατζής, Ανθολόγιο κειμένων της Χριστιανικής Γραμματείας, Βάνιας 2012.

 

(1988) Η στάση των Εκκλησιαστικών συγγραφέων και των Πατέρων της Εκκλησίας έναντι των θεαμάτων και εορτών της εθνικής (ειδωλολατρικής) παράδοσης (2ος- 5ος αι.)

Διδάσκοντες: Χρ. Αραμπατζής - Παν. Παχής

Εγχειρίδιο: Sir Arthur Pickard-Cambridge & John Gould, Οι δραματικές εορτές της Αθήνας, εκδ. Βάνιας 2011.

 

ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

(1993) Οι Καππαδόκες Πατέρες και οι αιρέσεις του 4ου αιώνα

Εγχειρίδιο:

1. Fadi Georgi, Η ανάστασις και η ζωή, Μπαρμπουνάκης 2010.

2. Χρ. Αραμπατζή, Κείμενα Εκκλησιαστικής Γραμματείας από τον 1ο έως τον 18ο αιώνα, τ.Α΄, Μπαρμπουνάκης 2010.

 

(1994) Το Filioque και οι Πατέρες της Εκκλησίας σε Ανατολή και Δύση

Το ζήτημα της εκπόρευσης του Αγίου Πνεύματος απασχόλησε τους εκκλησιαστικούς συγγραφείς και πατέρες στο πλαίσιο των συζητήσεων με τη Λατινική Δύση και των συνόδων από τον 9ο έως και τον 15ο αιώνα. Στόχος του μαθήματος είναι να παρουσιάσει τις τάσεις που αναπτύχθηκαν εντός της ορθόδοξης εκκλησίας και να εξετασθεί η διδασκαλία των κυριοτέρων φιλενωτικών συγγραφέων: Ιωάννης Βέκκος, Κωνσταντίνος Μελετηνιώτης, Δημήτριος Κυδώνης, Μανουήλ Καλέκας και Βησσαρίων Νικαίας.

Εγχειρίδιο:

1. Φ. Ιωαννίδης - Π. Υφαντής, Ιερός Αυγουστίνος. Η επίδραση της θεολογίας του σε Ανατολή και Δύση, Βάνιας 2013.

2. Χρ. Αραμπατζή, Ανθολόγιο Κειμένων της Χριστιανικής Γραμματείας, Βάνιας 2012.

 

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ


ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΠΑΤΕΡΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ (Α)

ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΠΑΤΕΡΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ (Β)

Χειρόγραφη Πατερική Παράδοση και κριτική έκδοση Πατερικών κειμέων (Α)

Η ανθρωπολογία των Πατέρων της Εκκλησίας (Γ)





 

 

 

2011 © Χρήστος Αθ. Αραμπατζής.
All rights reserved.